دانلود رایگان

شتران را از لحاظ توليدات مي توان به سه دسته تقسيم بندي كرد كه عبارتند از :

1 – نژاد هاي شيري : نظير شتر سرتاوي ، شتر اولاد سيدي شيخ

2 – نژادهاي گوشتي : نظير شتر جندويل ، شتر مغربي ، شتر نابل ، شتر شمالي ، شتر قصبات ، شتر فلاحي ، شتر دلتا ، شتر مولد

3 – نژادهاي سواري ومسابقه : نظير شتر مهاري ، شتر ركبي ، شتر ركبي ، شتر عير ، شتر هوغار ، شتر اولاد بو سيف

 1 -  شتر مهاري :   اين شتر براي سواري مورد استفاده قرار مي گيرد . اين نژاد خالص يكي از نژادهاي زيباي عربي است كه داراي رنگ روشن بوده وبه سرعت وكوچكي جثه وسبكي وزن معروف است ومعمولاٌ آن ها را به نام شترهاي عماني نيز مي شناسند . اين نوع شتر در  تمامي نواحي عمان پراكنده است وهنوز وسيله اصلي حمل ونقل مي باشد . اين نژاد از شتر در جنوب ايران نيز وجود دارند . همچنين شتر مهاري در مناطق جنوبي كشور ليبي  ، تونس ، الجزائر  وشمال شرقي موريتاني وجنوب شرق شبه جزيره عربستان پراكنده اند . اين نوع شتر اندامي وسري كوچك واندام حركتي  كشيده  وپشم كم دارند ودر آغاز مسابقه سرعت زيادي از خود نشان مي دهند  اما به تدريج خسته شده  واز ساير شتران عقب تر مي مانند . سرعت اين نوع شترها به 35 كيلومتر در ساعت مي رسد  . رنگ آغلب آنان سفيد يا عسلي كم رنگ است وبه آن ها « شترهاي مغتير » مي گويند .

ساليانه مسابقات متعددي در كشورهاي عربي نظير امارات عربي متحده ، كويت ، عربستان سعودي ، ليبي واردن برگزار مي شود كه معمولاٌ شترهاي مهاري در اين مسابقات رده اول جدول را به خود اختصاص مي دهند  ومعمولاٌ در كنار اين مسابقات ، نمايشگاهي نيز براي خريد وفروش شترهاي گران قيمت برپا مي شود وگاهي ممكن است كه يك شتر مهاري خوب تا قيمت 40 تا 45 هزار دلار خريد وفروش شود .

شترهاي مهاري داراي سرهاي نسبتاٌ كوچك با چشم هاي روشن وگردني دراز وكشيده وسينه اي عميق مي باشد به گونه اي كه استخوان هاي كتف آن به طرف پشت كشيده شده است . دست هاي جلو آن نسبتاٌ به هم نزديك وكف آن به طرف خارج تمايل    دارد . در حالي كه پاهاي پشت آن مستقيم وزانوهاي آن از هم دور است  .پوست نرم ودم آن بلند  وبه صورت رشته هاي منظم مي باشد . طرح آميخته گري اين شترها با شترهاي سوداني نتايج برجسته اي در زمينه توليد گونه هايي از شترهاي تندرو به همراه داشته است

 نيروهاي استعماري فرانسه در تشكيلات نظامي خود از اين نوع شتر استفاده مي برد كه به آن ها نيروهاي مهاري  گفته مي شد . شتر مهاري بر اساس بلندي شانه ها به سه گروه تقسيم مي  شوند :

گروه اول : شتراني كه بلندي شانه هاي آن ها به حدود 190 تا 200 سانتي متر مي رسيد كه اين شترها در اختيار افسران عالي رتبه فرانسوي قرار مي گرفت .

گروه دوم : شتارني كه بلندي شانه هاي آن ها به 180 سانتي متر مي باشد  و مورد استفاده افسران دون پايه فرانسوي قرار مي گرفت .

گروه سوم : شتراني كه بلندي شانه هاي آن ها كمتر از 180 سانتي متر وفقط براي باركشي وحمل از آن ها استفاده مي شد .

شتر مهاري قدرت تحمل محيط هاي گرم وخشك ومخصوصاً صحراهاي شني را دارد واعراب ساكن آفريقا از دير باز اين شتران را مورد استفاده قرار مي داده اند وجهت رفت وآمد بين واحه ها وگذر از بيابان هاي شمال  وجنوب آفريقا از آن استفاده مي كردند  . هرچند كه تمامي انواع شترهاي مهاري ۀ جهت سواري و مسابقه مناسب هستند  اما ديده شده است كه برخي از انواع اين شتران داراي قدرت وسرعت سير بهتري هستند كه اين مسأله به خصوصيات ژنتيكي آنان باز مي گردد . به همين جهت اين شتران در مسابقات شتر سواري شركت داده مي شوند  ، ودر كشورهاي عربي غرب آفريقا همچون تونس » مسابقات شتران مهاري « انجام مي شود كه فقط اين شتران در آن شركت مي كنند .

ادامه دارد....

گرانترین مورد استفاده شتر و رفتارشناسي شتر

گرانترین مورد استفاده شتر

نوع بهتر استفاده یا بهتر بگوییم استفاده نادرست از شتر در حمل مواد مخدر و سایر کالاهای با ارزش مانند سنگهای گرانبها و طلا می‌باشد. این مواد را در کیسه‌های پلاستیکی قرار داده و به حیوان زبان بسته می‌دهند تا بخورد، در صورت عدم وجود آشکارساز با اشعه ایکس در گمرک مربوطه که قادر به تشخیص باشد، این مواد را بعد ار عبور از مرز یه صورت دفع طبیعی و یا با کشتن حیوان ، به دست می‌آورند.

رفتارشناسي شتر

 شترها بطور كلي رفتاري آرام و هوشي محدود دارند و بردباري، تحمل سختي ها و بي تفاوتي در برابر عوامل جوي نامناسب ، از ويژگيهاي آنها به شمار مي آيد. اين حيوانات در دشوارترين شرايط آب و هوائي، بي غذائي و بي آبي به كار خود ادامه مي دهند و اين كار را تا آخرين رمق باقيمانده خود دنبال مي كنند. شتر ماده معمولاً آرامتر از شتر نر مي باشد.
شتر نسبت به تحمل درد و در قبال بيماريها تا حدودي مقاوم تر از ساير دامهاست و كمتر علائم خستگي و ناراحتي از خود بروز مي دهد. به همين جهت بايد به دقت حيوان را تحت نظر داشت زيرا كه در هنگام بيماري نيز بدون هيچگونه اظهار ناراحتي همچنان به كار خود ادامه مي دهد و امكان دارد ناگهان از پاي بيفتد.
   گاهي اوقات ، برخلاف آنچه گفته شد، شترهايي را مي توان يافت كه رفتار ناخوشايندي نظير سركشي، نافرجامي و لجبازي از خود نشان مي دهند. بطور كلي ، رفتار شتر در درجه نخست به طريقه نگهداري ، پرورش و برخورد با شتر بستگي دارد، بويژه اگر نگهداري شتر توسط افراد كم تجربه انجام شود، پيامدهاي ناگواري در پي خواهد داشت، چه اينكه شترها در قبال برخورد محبت آميز پرورش دهندگان خود رفتار مثبتي خواهند داشت. بايد افزود كه هرچه در سنين پائينتر به آموزش شتر اقدام شود بهتر است و باعث مي شود كه شتر رفتار بهتري از خود نشان دهد.

  شتر نر، بويژه در فصل جفتگيري و يا مستي، دوره هايي از رفتارهاي عصبي و ناخوشايند از خود بروز مي دهد و ممكن است كه صداهاي بلند و آزاردهنده اي از خود بيرون آورد، هنگامي كه حيوان چنين صداهائي از خود در مي آورد، اگر به دهان او بنگريم در مؤخره دهان مي توانيم توده اي سرخ رنگ را ببينيم كه احياناً تا بخش جلوئي دهان مي رسد و گاهي از دهان بيرون مي زند و بنظر مي رسد كه وظيفه اين توده مرطوب كردن مؤخره حنجره است. همچنين شتر نر مست ممكن است بدون دليل به شتران ديگر حمله كند، و بيضه ها، مثانه و اجزاي ديگر بدن را گاز بگيرد.
بهمين جهت بهتر است كه در هنگام كار، شتران نر و ماده را از هم جدا كرد، علاوه بر آن ممكن است كه شترها در هنگام گرفتن افسار آنها و يا نهادن بار،‌از خود صداهاي بلند آزاردهنده اي در آورنداما بهيچ وجه خطري نخواهند داشت، و پس از حركت به تدريج آرام شده و اگر كودكي نيز افسار آنها را بگيرد و حركت كند به آرامي دنبال وي خواهند رفت.

هنگام معاينه شتر بايد كاملاً مواظب بود، زيرا عليرغم آرامش ظاهري، اين حيوان مي تواند لگد بسيار محكمي بزند كه ممكن است تا شانه ها برسد. و همچنين شتر مي تواند با دستهاي خود نيز لگد بزند. بهمين علت جهت هر كار مي بايد در آغاز شتر ايستاده را نشاند و اندامهاي حركتي قدامي وي را با طناب بست.
   نشانه هاي بيماري شترها، در بيشتر موارد شبيه نشانه هاي بيماري در ساير حيوانات اهلي است. شترها معمولاً به صورت هميشگي فرياد مي كشند و اين بعلت تغيير عوامل خارجي بوده، دليل هيچگونه بيماري نيست. ريزش ترشحات مخاطي و يا بزاق از دهان حيوان نيز به هيچ وجه جزو نشانه هاي بيماري بشمار نمي رود. تغيير شكل گذراي مدفوع دليل نارسائيهاي گوارشي نيست، زيرا ممكن است تغيير نوع غذا و حتي تغيير مربي باعث اين مسئله شده باشد. رنگ خوني ادرار نيز از نشانه هاي مرضي در شتر نيست و مربي شتر تنها كسي است كه مي تواند درباره شترهاي بيمار اطلاعاتي بدهد. تأكيد بر اين نكته ضروري است كه برخلاف حيوانات ديگر، اهميت زيادي به درجه حرارت بدن شتر جهت تشخيص بيماري داده نمي شود. 
   هنگامي كه شتر دچار دل درد مي شود همچون اسب رفتار كرده درخاك مي غلتد و يا اينكه مي نشيند و پاهاي خود را در هر دو جهت بلند نموده و شكم خود را به زمين مي فشارد و سرعت تنفس وي بشدت افزايش مي يابد. هنگامي كه حيوان واقعاً مريض باشد و درد بكشد آه و ناله مي كند و گاهي اوقات دندان هاي خود را به شدت به هم مي سايد ، ولي اين دندان قروچه در حالت مستي و هيجان جنسي و بعد از خوردن نمك نيز مشاهده مي گردد.
   اسهال در شتر دليل بيماري نيست زيرا كه ممكن است در نتيجه تغيير جيره غذائي شتر اتفاق بيفتد ويا اين كه شتر در اثر ترس و يا زخمي شدن نيز دچار اسهال شود.
   شتران حافظه اي بسيار قوي دارند و حوادثي را كه با درد همراه است هيچوقت فراموش نمي كنند، و از سوئي ديگر چنانچه شخصي با آنان صحبت كند او را نيز از خاطر نمي برند. حافظه قوي و جهت يابي صحيح آنان باعث مي شود كه آنان مسير حركت خود را به خوبي تعيين نمايند، بطوري كه در هنگام شب نيز شتر قادر به جهت يابي صحيح است . در گذشته هاي دور، شتران فاصله بسيار دور ميان سرزمين ايرن و سرزمين حجاز را بدون هيچگونه مشكلي طي مي نمودند و حاجيان را به زيارت خانه كعبه مي بردند. همچنين اين شتران در مسير بسيار طولاني جاده ابريشم بدون آنكه راه خود را گم كنند و يا اينكه از مسير خود منحرف شوند اقدام به جابجائي كالا از شرق آسيا به غرب آسيا و اروپا مي نمودند.
متأسفانه اين صفت خوب شتر اخيراً توسط سوء استفاده كنندگان در راههاي نامشروع به كار گرفته شده است. بطوري كه در استانهاي سيستان وبلوچستان ، خراسان و كرمان از اين حيوان صبور و نجيب جهت جابجائي كالاهاي قاچاق و مواد مخدر استفاده مي شود وشتران باهوش و حافظه اي كه دارند مسيرهاي طولاني را كه از آن سوي مرزها در كشورهاي همسايه آغاز مي شود پيموده و خود را به مقصد نهائي خود در ايران مي رسانند. قاچاقچيان بين المللي مواد مخدر، براي كاستن از خطرات احتمالي دستگيري و بازداشت، در اكثر اوقات شتران را با محموله مواد مخدر بدون ساربان و به صورت گله اي در بيابان هاي مرزي رها مي كنندو اين شتران بدون آنكه انساني همراه آنها باشد، اين راهها را پيموده، خود را به مقصد مي رساندد. برخي از قاچاقچيان مواد مخدر نيز اقدام به معتاد نمودن شتر به ترياك نموده و در خانه هاي معيني در دو سوي مرز، به حيوان ترياك مي خورانند و پس از آنكه شتر به ترياك معتاد شد، حيوان جائي را كه به اوترياك خورانده شده است به خاطر مي سپراد و از ياد نمي برد و هنگامي كه بدن او به ترياك نياز دارد به آن مناطق مي رود و هنگامي كه قاچاقچيان بخواهند محموله اي را ارسال كنند در آغاز براي مدتي شتر را از ترياك محروم مي كنند سپس محموله مواد مخدر را بار او كرده و او را رها مي كنند و شتر براي رسيدن به خانه اي كه در آن مواد مخدر به وي داده مي شد، به سوي آنجا رهسپار مي گردد.
   شتران پراكنده در بيابان ها از غريزه گله اي خود پيروي مي كنند كه اين غريزه باعث ايجاد امنيت و آرامش در گله شده و گله را از خطرات احتمالي محافظت مي نمايد. رهبري گله را معمولاً قوي ترين لوك موجود در گله به عهده دارد و همين شتر نر در هنگام فحلي شتران ماده ، اقدام به جفتگيري با آنان را مي نمايد و شتران نر ديگر كه در گله وجود دارند از خود حالت مستي نشان نمي دهند و چنانچه دو شتر نر در حالت مستي در يك زمان وجود داشته باشند آن دو با هم به جنگ پرداخته و شتر پيروز است كه اقدام به جفتگيري با شتران ماده نموده و شتر شكست خورده حالت مستي خود را از دست مي دهد. در فصل جفتگيري ، معمولاً شتر نر هيجان زده بوده و كنترل آنان سخت مي باشد ، آنان سر خود را بالا گرفته و دم خود را دائماً تكان داده و به آلت تناسلي خود مي زنند و پاهاي خود را از هم باز مي كنند و ممكن است به حيوانات ديگر و حتي انسان حمله كنند و به آنها صدمات فراوان وارد كنند. در فصل جفتگيري، شترها، كثيف، آزاردهنده و كم رشد مي شوند و جهت جلوگيري از چنين مسائلي شترداران اقدام به اخته نمودن شتران كاري و باركش مي نمايند. ولي اخته كردن اگر در شتران كمتر از 6 سال سن انجام شود، خود باعث وقوع تغييرات ناخوشايندي از لحاظ رشد استخوانها و عضلات و قدرت تحمل شتر مي گردد ، و از سوئي ديگر اگر اخته كردن بعد از 6 سالگي انجام شود ممكن است كه عمل اخته كردن برايش خطرناك باشد و بهترين راه براي كنترل شتران اخته نشده در فصل مستي ، ‌اينست كه آنان را به كار سخت و طاقت فرسا بگمارند و او را به حال خود رها نكنند.
   معمولاً خطراتي را كه شتر مي تواند به انسان وارد آورد گاز گرفتن است كه اين كار را بوسيله دندان هاي نيش خود انجام مي دهد و به همين جهت بهتر است كه اين دندان ها را با سوهان سائيده و كند ساخت تا ضرر ناشي از آنها كمتر شود.

افسانه هاي فراواني در مورد جفتگيري شتر وجود دارد. برخي معتقدند كه شتر نر درحضور انسان، با شتر ماده جفتگيري نمي كند و برخي ديگر مي گويند كه شتر نر با ماده خود، بدور از گله و يا انسان خلوت مي كند، برخي ديگر مي گويند اگر انسان شاهد جفتگيري شتر نر باشد، شتر نر كينه او را به دل خواهد گرفت و در پي انتقام برآمده ، آدمي را در جائي خلوت گير انداخته، به قتل خواهد رساند و همچنين افسانه هاي ديگر كه هيچكدام از آنها صحت ندارد وجود دارد ولي حقيقت امر، اينست كه اين كار در شتر، همچون ساير حيوانات ديگر انجام شود. با اين تفاوت كه در شتران، شتر ماده بر روي زمين مي نشيند و شتر نر در پشت او قرار مي گيرد. معمولاً شتر نر مست بيشترين وقت را جهت يافتن شتران ماده فحل در گله مي گذراند و هنگامي كه شتر ماده فحلي را مي يابد با فشار آوردن بر گردن شتر ماده او را مجبور به نشستن مي كند و ممكن است او را چندين بار گاز بگيرد تا شتر ماده بنشيند. سپس پشت سرش مي ايستد به طوري كه اندامهاي قدامي شتر نر پشت شانه هاي شتر ماده قرار مي گيرد بعد از آن مي نشيند و با دو اندام خلفي خود را به جلو مي كشاند و اقدام به جفتگيري مي نمايد.
 
  در فرهنگ عمومي جامعه ما، شتر حيواني كينه جو است و كينه شتري ضرب المثل است ، اما در حقيقت شتر مانند هر حيوان ديگر، در هنگام حمله به او ، حالت دفاعي به خود مي گيرد و سعي مي كند كه از خود دفاع نموده و به دشمن حمله نمايد و با لگد پراندن، سر و صدا و فرياد كردن، و بالاخره گاز گرفتن او را از خود دور نمايد. داستان هاي زيادي از كينه شتردر فرهنگ عاميانه ما وجود دارد كه شايد برخي از آنها رنگ و بوئي از واقعيت به همراه داشته باشند كه اين مسئله به حافظه شتر باز مي گردد و اينكه اين حيوان با حافظه قوي خود مي تواند به راحتي كساني را كه قبلاً از آنان آزار ديده است، شناسائي كند و از آنان دوري نمايد و يا اينكه در صدد فرصتي براي انتقام باشد.
  شتران ماده ، توجه شديدي به بچه هاي خود دارند و از لحظه تولد تا مراحل بعدي آنان را تحت حمايت خود قرار مي دهند و اگر شتر ماده اي بچه خود را گم كند بي تاب شده، يك دم آرام نمي گيرد و از جائي به جاي ديگر در پي يافتن بچه خود مي رود و تا هنگامي كه او را نيابد آرام نمي شود. شتران از حيواناتي هستند كه بچه هاي خود را پس از توليد نمي ليسند، و اگر بچه شتر كشتار شود، شتر ماده از غذا خوردن امتناع ورزيده و به دنبال وي خواهد گشت و هنگامي كه او را نيابد، در گوشه اي مات و مبهوت مي ايستد و هراز چندي فرياد مي و سروصدا به راه مي اندازد .

و از عادت هاي بد شتران ماده اينست كه برخلاف شيردوشي در گوسفند و گاو، نمي توان شتران را دوشيد مگر آنكه بچه شترها نيز در كنار مادر باشند وبراي اين كار بايد بچه شتر در آغاز پستان شتر را بدوشد و شيردوشي شتران ماده بدون تحريك و وجود بچه شترها، نادر است. بهمين جهت برخي از شتربانان تعدادي از شتران ماده خود را انتخاب مي كنند و به تدريج آنان را به شيردوشي بدون حضور بچه شترها عادت مي دهند. معمولاً اعراب باديه نشين عربستان سعودي به اين گونه شترها (( مسوح )) مي گويند زيرا كه اين شترها به مجرد مسح و مالش پستان،‌اقدام به شيردهي مي نمايند.
   گاهي اوقات اتفاق مي افتد كه بچه شتر پس از تولد مي ميرد، در چنين حالتي شتربان پوست بچه شتر را مي كند و آن را از كاه پر مي كند و در كنار شتر ماده قرار مي دهد تا شتر ماده آن را بو كند و به شيردهي تحريك شود.
   چنان چه كسي بخواهد كه به بچه شترها آزار برساند ، شتران مادر به شدت تحريك شده و ممكن است كه اقدام به حمله نمايند. بهمين جهت بهتر است جهت تيمار و يا درمان بچه شترهاي بيمار،‌در آغاز آنها را از مادر جدا نموده و در جاي دوردستي قرار دهيم كه مادر نتواند او را ببيند سپس مي توان با خيال راحت به تيمار و درمان بچه شتر پرداخت .
    در پايان نتيجه گيري مي كنيم كه در مقايسه با ساير حيوانات اهلي نظيرگاو، گاوميش، گوسفند و بز، شتر داراي حافظه اي قوي تر و هوشي برتر و قدرت تحمل بيشتري است كه تمامي موارد فوق به نحوه زيست اين حيوان و هماهنگ شدن وي با محيط خشك و بي آب و علف صحرائي و كويري بستگي و ارتباط مستقيم دارد .

فواید دیگر شتر

شتر به غیر از خاصیت باربری عرضه کننده یک رشته تولیدات مهم می‌باشد. شیر آن بسیار چرب و پر از مواد غذایی است. گوشت آن خوراکی و از پوست آن کمربند ، صندلی و لباس تهیه می‌کنند. پشم آن برای تولید فرش و چادر و ار پیخال کاملا خشک آن به عنوان سوخت استفاده می‌گردد. به عبارت دیگر می‌توان گقت کمتر قسمتی از شتر وجود دارد که بی‌مصرف و دور انداختنی باشد و به همین جهت چندان شگفت انگیز نیست که قبایل بادیه نشین تصور می‌کنند که شتر گرانبها ترین دارایی آنهاست.

قدرت شتر

شتر در کاروان بین 170 تا 270 کیلوگرم بار را با سرعتی معادل 4 – 5 کیلومتر در ساعت حمل می‌کند. در کاروان معمولی شتر پنج روز حرکت می‌کند، و پس از آن آب و غذا دریافت می‌کند. هر شتر می‌تواند هفت روز بدون آب و غذا کار کند، در حالی که اگر کار نکند نصف این مدت را می‌تواند تحمل کند.

اهمیت شتر

سازگاری جانور با محیط زیستش به نحوی است که حفظ تعادل مایع در بدن در هماهنگی کامل با عمل دیگر یاخته‌ها در شرایط سخت خشکی می‌باشد، آنچه نبود آن در دیگر جانوران باعث مرگشان در همان شرایط می‌گردد. کوهان برجسته شتر نیز یکی دیگر از بخش های مهم بدن اوست که در با شرایط محیطی هماهنگی کامل دارد. قبلا تصور می‌شد که کوهان محل اندوختن آب است، در حالی که می‌دانیم اینجا محلی برای اندوختن حدود پنجاه کیلوگرم چربی با دو عمل کرد متفاوت می‌باشد.

یکی به عنوان عایق گرما در پرتو سوزان خورشید و دیگری اندوخته‌ای از انرژی و آب است. زمانی که چربی می‌سوزد، هیدروژن آزاد می‌گردد که با اکسیژن موجود در هوا ترکیب شده و تولید آب می‌نماید، چیزی حدود 21 لیتر آب از 20 کیلوگرم چربی. این فرایند باعث ایجاد گرمای فراوانی می‌گردد، که واکنش طبیعی آن تعریف می‌باشد، ولی نتیجه نهایی آن در بدن شتر ایجاد آب برای رفع تشنگی ، مخصوصا در سفر می‌باشد که این امر بخصوص در شتر به عنوان حیوانی باربر بسیار حائز اهمیت است.

امتیاز شتر بر دیگر جانوران

به طور کلی شتر نقش عمده‌ای در بازرگانی و حمل کالا ی گرانبها در راههای بیابانی بی آب و آبادانی داشته که در همان مسیر‌ها در حال حاضر شهرهای فراوانی ساخته شده است. شتر در مقایسه با دیگر جانوران ، مانند اسب کاملا استثنایی است. چون نیاز بسیار کمی به آب در مسافتهای طولانی و شرایط سخت بیابان دارد. در ضمن شکل بدن این جانور ، بسیار مناسب برای آب و هوای گرمسیری است. بدن جانور در قسمت بالای کمر باریک است و بنابراین در گرمترین ساعات روز که آفتاب کاملا عمودی می تابد سطح کمی از بدن آن در تماس با پرتو مستقیم خورشید قرار می گیرد.

تاریخچه

سلام به همه دوستای خوبم و استادان ارجمندم

لازم دانستم برای روشن شدن بعضی مطالب یه توضیح کوچک بدم:

بعضی از دوستان توی نظر سنجی با تصور اینکه من هک شدم به طرفداری از من توهین کرده بودند  و یا به من ایمیل زدند که وبلاگت هک شده!! خواستم بگم که اینجوری نیست من خوبم و باور کنید مشکلی هم ندارم و پیشنهاد میکنم صبر کنید و مطلب رو دنبال کنید چون ایده جدیدی دارم و از این کارم منظور خاصی رو دنبال میکنم که امید وارم وقتی متوجه شدید خوشحالتون کنه و دیگه از دستم دلخور نباشید البته نمیخواستم تا خودتون متوجه نشدید چیزی بگم ولی خوب دیدم بعضی از اساتید بسیار خوبم تصور کردند که خدایی نکرده قصد توهین دارم .

در ضمن از اون دوستانی که به طرفداری از من و با توجه به اینکه فکر کردند من هک شدم تو کامنت توهین و یا تهدید کرده بودند متشکرم و خوشحالم که دوستای گلی مثل شما دارم و این باعث شد که با امنیت خاطر و قوت قلب بیشتری بنویسم ولی با پوزش مجبور شدم اون کامنت هارو پاک کنم.

و اکنون ادامه ماجرا...................

شتر بیشتر از هفت هزار سال پیش اهلی گردید و از دو هزار سال پیش تاکنون هیچ گونه شتر یک کوهانه وحشی در دنیا دیده نشده است. شتر دو کوهانه تا پیش از 5000 سال پیش اهلی نشده بود و هنوز نوع وحشی آن در صحرای گبی در مغولستان وجود دارد ولی شتر دو کوهانه مانند شتر یک کوهانه در توسعه تمدن در مناطق بیابانی موثر بوده است .

نگاهی اجمالی

کمتر جانوری چون شتر می‌تواند ادعا کند که این چنین اثر تعیین کننده‌ای در تاریخ بشر داشته است، و اغراق نیست اگر ادعا شود که زندگی بدون وجود او برای انسانهایی که در منطقه بزرگی از جهان یعنی بیایان زندگی می‌کردند، ناممکن بوده است. و احتمالا تمدن هرگز در آفریقای شمالی و آسیای صغیر گسترش نمی‌یافت.

خانواده شترها شامل دو گونه از شترهای کوهاندار که در آفریقا و آسیا به چشم می‌خورند و همچنین شترهای بی کوهان آمریکا می‌شود. شترهای کوهاندار دارای قدرت مافوق تصوری در زمینه مقاومت در مقابل شرایط سخت کویری ، بدون نوشیدن آب برای مدت طولانی هستند. آنها که از بوته‌های خار کویر تغذیه می‌کنند، می‌توانند بدون آب در سفرهای طولانی کویری زنده بمانند. کوهان این شترها سلولهای چربی را انبار کرده و در زمان نبودن غذا از آن به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند.

پاهای پهن شتر کوهاندار از فرو رفتن این حیوان در ماسه‌های نرم جلوگیری می‌کند. ساختمان بدن شتر چمن خوار بی کوهان ٬ فامیل کوچک شتر ، برای زندگی در زمینهای پر از سنگ ، در ارتفاعات بالا تطبیق دارد.

1.     «شتر» شناسی

بطور کلی تا زمان های نه چندان دور، «شتر» نقش عمده ای در بازرگانی و حمل کالاهایی گرانبها» در راه های خشک و بیابانی داشته و با گذشت زمان در همان مسیر ها شهرهای فراوانی ساخته شده است. «شتر» در مقایسه با دیگر حیواناتی که برای حمل و نقل و باربری از آنها استفاده می شده، مانند «اسب» با «الاغ» و... کاملا استثنایی است. چراکه نیاز بسیار کمی به آب در مسافت های طولانی و شرایط سخت بیابان دارد و در ضمن شکل بدن این جانور، بسیار مناسب برای آب و هوای گرمسیری است. بدن جانور در قسمت بالای کمر باریک است و بنابراین در گرم ترین ساعات روز که آفتاب کاملا عمودی می تابد سطح کمی از بدن آن در تماس با پرتو مستقیم خورشید قرار می گیرد.

● اهمیت شتر:
سازگاری جانور با محیط زیست خود به نحوی است که حفظ تعادل مایع در بدنش در هماهنگی کامل با عمل دیگر یاخته ها در شرایط سخت خشکی می باشد، آنچه نبود آن در دیگر جانوران باعث مرگشان در همان شرایط می گردد. «کوهان» برجسته شتر نیز یکی دیگر از بخش های مهم بدن اوست که در شرایط محیطی هماهنگی کامل دارد. قبلا تصور می شد که «کوهان» محل اندوختن آب است، در حالیکه می دانیم اینجا محلی برای اندوختن حدود ۵۰ کیلوگرم چربی با دو عملکرد متفاوت می باشد. یکی بعنوان عایق گرما در پرتو سوزان خورشید و دیگری اندوخته ای از انرژی و آب است. زمانیکه چربی می سوزد، هیدروژن آزاد می گردد که با اکسیژن موجود در هوا ترکیب شده و تولید آب می نماید، چیزی حدود ۲۱لیتر آب از ۲۰کیلوگرم چربی. این فرآیند باعث ایجاد گرمای فراوانی می گردد، که واکنش طبیعی آن تعریف می باشد، ولی نتیجه نهایی آن در بدن «شتر» ایجاد آب برای رفع تشنگی، مخصوصا در سفر می باشد که این امر بخصوص در «شتر» بعنوان حیوانی باربر بسیار حائز اهمیت است.

● قدرت شتر:
«شتر» در کاروان بین ۱۷۰تا۲۷۰ کیلوگرم بار را با سرعتی معادل ۴تا۵ کیلومتر در ساعت حمل می کند. در کاروان معمولی شتر، پنج روز حرکت می کند و پس از آن آب و غذا دریافت می کند. هر «شتر» می تواند هفت روز بدون آب و غذا کار کند، در حالیکه اگر کار نکند نصف این مدت را می تواند تحمل کند.

● دیگر فواید شتر:
«شتر» به غیر از خاصیت باربری عرضه کننده یک رشته تولیدات مهم نیز می باشد. شیر آن بسیار چرب و پر از مواد غذایی است. گوشت آن خوراکی و از پوست آن کمربند، صندلی و لباس تهیه می کنند. پشم آن برای تولید فرش، چادر و از مدفوع کاملا خشک آن بعنوان سوخت استفاده می گردد. بعبارت دیگر می توان گقت کمتر قسمتی از «شتر» وجود دارد که بی مصرف و دور انداختنی باشد و به همین جهت چندان شگفت انگیز نیست که قبایل بادیه نشین تصور می کنند که «شتر»، گرانبها ترین دارایی آنهاست.

اطلاعات عمومي

شتر حيوان نشخوار كننده ، بدون شاخ و زوج سمي است كه به گروه پستانداران تعلق دارد . شتر داراي چهار اندام خلفي و قدامي بلند و قوي است كه هر كدام به كف پائي عريض و خشن منتهي مي گردد كه داراي ناخن هائي ضعيف و رشد نايافته بوده و براي راه رفتن بر روي شن هاي صحرا سازگاري يافته است اين حيوان داراي گردني دراز و منحني است . سر شتر مستطيل شكل و لب هاي بالائي او شكافته است . دندان هاي پيش و نيش وي قوي و برنده است و توانائي گاز گرفتن عميق را به حيوان داده است .
شتر آسيائي دو كوهانه است كه كوهان اول بر روي كمر و كوهان دوم بر روي كپل حيوان قرار دارد  و شتر در آن اقدام به ذخيره سازي غذا مي كند . رنگ پشم اين گونه شترها سرخ – خاكستري است و پشم ها به صورت انبوه و بلند در پشت گردن و در اطراف بخش بالائي اندام هاي خلفي و قدامي رشد مي كنند. تعداد زيادي از اين گونه شترها در منطقه آسياي ميانه وجود دارد كه برخي از آنها جهت سواري مورد استفاده قرار مي گيرند.
گونه ديگر شتر ، شتر عربي يا يك كوهانه است كه اين شتر در صحراهاي كشورهاي عربي و آفريقائي وجود دارد .
شتر حيوان مفيدي است وكاربردهاي فراواني دارد . اين حيوان علاوه بر اينكه وسيله اصلي رفت و آمد ساكنين صحراست ، از سوئي ديگر مي تواند غذاي آدمي و وسايل مورد نياز ديگر را به انسان عرضه كند و انسان مي تواند بوسيله تغذيه با شير شتر و گوشت شتر ، تا هفته ها در صحرا زنده بماند . هم چنين مي توان از چربي كوهان به جاي كره استفاده كرد و پشم شتر را در ساختن خيمه ها ، پتو ، فرش ،‌لباس هاي پشمي ،‌طناب و ريسمان به كار برد . هم چنين مي توان از مدفوع خشك شده شتر براي روشن كردن آتش استفاده كرد و پس از كشتار شتر مي توان از پوست آن براي ساختن كفش ، و مشك و غيره ، ....استفاده كرد . شتر از حيواناتي است كه با محيط هاي خشك و بي آب و علف و صحرا سازگار شده واين سازگاري باعث شده است كه به خوبي قادرباشد آب و هواي گرم و خشك ، بي آبي و كم غذائي را تحمل نمايد .
كوهان ، عضوئي قابل توجه در شتر است كه فقط از چربي و عضلات تشكيل شده و در آن استخواني وجود ندارد و شتر درشرايط بي غذائي تا چندين روز مي تواند با اعتماد به وجود اين چربي و سوخت و ساز آن زنده بماند.
كف پاي شتر حالت مخصوص به خود دارد و از دو بخش تشكيل شده است و كلفت و پهن است و مانع از اين مي شود كه پاي شتر درشن هاي ريز صحرا فرو رود . چشم هاي شتر داراي مژگان هاي بلندي است كه به همراهي پلك ها ، چشم ها را از طوفان هاي شني و از تابش شديد آفتاب محافظت مي كند . منخرين شتر داراي شكاف هاي طولي است كه شتر در هنگام تنفس مي تواند بيني را به خوبي از هم باز كند و بيشترين ميزان هوا را وارد ريه هاي خود كند و در هنگام بروز طوفان هاي شني بيني خود را ببندد . هم چنين شتر داراي فك درازي است كه به طور جانبي حركت مي كند و مي تواند عمل جويدن را به خوبي انجام دهد . شتر مي تواند بيشتر از هر حيوان ديگر بي آبي را تحمل كند ‌و اكنون آشكار شده است كه شتر به علت اختلاف زياد درجه حرارت بدنش مي تواند آب بدن خود را حفظ نمايد . زيرا كه از اين آب براي خنك كردن بدن استفاده نمي كند . درجه حرارت بدن شتر ثابت نيست و به آهستگي همراه با ارتفاع درجه حرارت محيط بالا ميرود و اين بدان معني است كه شتر آب بدن خود را از دست نمي دهد تا بدن خود را سرد نگه دارد ( كه اين كار در انسان از طريق عرق كردن صورت مي گيرد ) و در هنگام شب ، هنگامي كه درجه حرارت محيط پايين مي رود درجه حرارت بدن شتر نيز كاهش يافته و در هنگام صبح در پايين ترين درجه خواهد بود .
دماي بدن شتر مي تواند در محدوده 7 درجه فارنهايت بالا و پايين برود در حالي كه در انسان فقط در محدوده 1 درجه فارنهايت بالا و پايين مي رود .

خصوصيات شتر

لب هاي شتر داراي وسعت حركتي خو بي است و لب بالائي به دو بخش تقسيم شده است و ملاحظه مي گردد كه لب پاييني در شترهاي مسن بوضوح آويزان است . در اين حيوان نيز ، همانند ساير نشخوار كنندگان برروي فك پائيني شتر فقط دندان پيشين وجود دارد و اين دندان ها در فك بالائي وجود ندارد . دهان شتر هميشه باز است و حيوان صداهائ بلند و آزار دهنده اي از خود در مي آورد و هنگامي كه حيوان چنين صداهائي از خود در مي آورد اگر به دهان او بنگريم در موخره دهان مي توانيم توده اي سرخ رنگ را ببينيم كه احياناً تا بخش جلوئي دهان مي رسد و به نظر مي رسد كه وظيفه اين توده مرطوب كردن ناحيه انتهايي حنجره است و در نتيجه كمك مي كند حيوان در برابر تشنگي مقاومت كند . ( اين توده با لاخص درهنگام فصل جفتگيري ، كه شتر نر مست بدون دليل به ديگران حمله مي كند ، و بيضه ها و مثانه و اجزاي ديگر بدن را گاز مي گيرد ، در خارج از دهان نيز مشاهده مي گردد ) .
شتر در بالاي پس سر خود غده اي نرم و مرطوب دارد كه وظيفه ترشحي آ‌ن در هنگام مستي شتر است . در حالي كه بقيه اجزاي بدن كاملا خشك مي باشد . در ناحيه مفصل پاها ‌،پوست شتر كلفت و خشن مي گردد كه به آن پينه مي گوئيم اين پينه ها بيشتر در جاهائي از بدن مشاهده مي گردد كه شتر بر روي آنها مي نشيند تا باقي بدن خود رااز اصطحكاك با زمين محافظت نمايد و هم چنين شتر در ناحيه جناغ سينه نيز پينه بزرگي دارد كه شتر را در هنگام نشستن بر روي زمين در حفظ تعادل كمك مي رساند . كوهان شتر يك توده چربي است كه حجم آن بر حسب شتر ، سن وي و سلامتي يا بيماري وي تغيير مي يابد .
پاهاي شتر به گونه اي آفريده شده است كه حيوان را در هنگام راه رفتن بر روي شن هاي نرم ياري كند ، ولي به هر حال اين پاها با هر گونه زميني به جز زمينهاي گل آلود مناسبت دارد . اما سم هاي حيوان واضح و آشكار نبوده و در داخل بافت كراتينه كف پا فرار گرفته است . كف پا محكم بوده و داراي ناخن هاي سخت و كوتاهي در مقدمه است و هنگامي كه كف پا بر روي زمين گذاشته مي شود به خوبي منبسط مي گردد و باعث تثبيت پا بر روي شن ها مي گردد و اين در حالي است كه شتر با سختي فراوان بر روي زمين هاي گلي و لغزنده راه مي رود .
دستگاه گوارش شتر همچون ساير نشخوار كنندگان داراي معده چهارگانه است هر چند كه هزار لاي شتر ، رشد وتوسعه چنداني نيافته است . شتر داراي رفتار خاصي است . اين حيوان هر چند كه حيواني بردبار و آرام است اما احياناً وبه صورت ناگهاني مهاجم مي گردد (بالاخص در فصل جفت گيري ) و به همين جهت بهتر است كه در هنگام كار ،‌شتران نرو ماده از هم جدا گردند در اوقات ديگر شترها مطيع و آرام هستند . علي رغم اينكه در هنگام گرفتن افسار آنان و يا نهادن بار ، از خود صداهاي بلند آزار دهنده در مي آورند خطري نخواهند داشت و معمولا ً شتران اخته شده در مقايسه با شتران نر طبيعي آرام تر هستند . شتر نسبت به تحمل درد و در قبال بيماريها تا حدودي مقاوم تر از ساير دامها ست و هيچگونه علايم خستگي و ناراحتي از خود بروز نمي دهند . به همين جهت بايد كه به دقت آن ها را تحت نظر داشت زيرا در هنگام بيماري نيزبدون هيچگونه اظهار ناراحتي هم چنان به كار خود ادامه مي دهند .

نشانه هاي سلامتي

دامپزشكان بايد در هنگام آزمايشات باليني شتر كاملاً بر حذر باشند، زيرا كه علي رغم آرامش و تحمل زياد ،‌اين حيوان مي تواند لگد بسيار محكمي بزند كه ممكن است تا شانه برسد . شتر هم چنين مي تواند دست ها و پاهاي خود را در محدوده وسيعي به عقب يا جلو حركت دهد بطوري كه اين حيوان مي تواندبا دست هاي خود نيز لگد بپراكند و ارتفاع لگد آ‌ن تا آرنج مي رسد و گفته مي شود كه شتر بعد از آن كه به انسان لگد پراكند و او را نقش زمين كرد بر روي او مي نشيند .
به هر حال شتر هنگامي كه ايستاده باشد خطرناك است اما چون بنشيند آرام مي گيرد و بي خطر مي شود .شتر علي رغم اين كه صداهاي ترسناكي از خود در مي آورد اما به ندرت گاز مي گيرد . در هنگام معاينه دهان و سر حيوان بايد در يكي از طرفين شتر ايستاد زيرا كه احياناً شتراقدام به پرت كردن غذا و لعاب به طرف جلو مي كند . جهت هر كاري بايد در آغاز شتر را بوسيله طنابي بست .
شتر سالم شتري است با سر افراشته و چشمان صاف ،‌ و گوش هاي برجسته و كوهان دائري شكل و بدن پر با انحناي اندكي به يكي از طرفين باشد . شتر سالم بايد براحتي راه برود و پينه موجود در زير جناغ سينه اش بزرگ و بدون زخم و ترك خوردگي باشد .
دماي بدن ،‌دليل خوبي براي شناخت سلامتي شتر است و همانطور كه قبلا ًتوضيح داديم درجه حرارت بدن شتر از وقتي به وقت ديگر تفاوت مي كند ، به طوري كه در صبح ها درجه حرارت پايين بوده و تاهنگام غروب آفتاب بتدريج بالا مي رود ، سپس دوباره شروع به پايين آمدن مي كند . در ذيل ميانگين دماي بدن شتر را در اوقات مختلف مشاهده مي كنيم :

متوسط درجه حرارت ميزان درجه حرارت
ساعت 6 صبح 5/97 فارنهايت از 94 تا 6/98 فارنهايت
ساعت 12 ظهر 0/99 فارنهايت از 95 تا 100 فارنهايت
ساعت 6 بعد از ظهر 6/100 فارنهايت از 99 تا 7/101 فارنهايت

درجه حرارت شتر درروز و شب هاي بسيار گرم به بالاترين ميزان خود مي رسد و ريزش باران باعث پايين آمدن درجه حرارت شتر به كمترين ميزان خود مي گردد و بطور كلي در هنگامي كه شتر در معرض آزار تعداد بسيار زيادي از مگس هاي آزار دهنده قرار مي گيرد ، درجه حرارت او به دليل درستي براي سلامتي او نخواهد بود.
تعداد ضربان قلب شتر به شدت متفاوت است ولي به طور متوسط بين 28 تا 32 ضربه در دقيقه است و مي توان نبض شتر را با لمس شريان هاي زير زانوي شتر شمرد . تعداد دفعات تنفس شتر در هنگام استراحت 5تا7 مرتبه در دقيقه است و اگر از 12 مرتبه دردقيقه بيشتر بود نشان دهنده اين است كه شتر در وضعيتي غير طبيعي است.

علايم بيماري

درجه حرارت حيوان در حالت بيماري بالا مي رود و چنانچه درجه حرارت حيوان در ساعت 6 صبح بيش از 6/98 درجه فارنهايت و در ساعت 6 بعداز ظهر بيش از 7/101 درجه فارنهايت باشد شتر تب دار به شمار مي رود . هم چنين از علايم بيماري ، بي اشتهائي ، توقف نشخوار ، افزايش ميزان نتفس ، خم كردن سرو گردن رو به جلو و ريزش اشك از چشم ها بر روي گونه ها است ، شتران تب دار معمولا ترجيح مي دهند كه در زير تابش خورشيد باشند و هنگامي كه شتر دچار دل درد مي شود همچون اسب ها رفتار كرده و در خاك مي غلتد و يا اينكه مي نشيند و پاهاي خود را درهر دو جفت بلند نموده و شكم خود را به زمين مي فشارد و سرعت تنفس وي به شدت افزايش مي يابد و گاهي اوقات شتر به تورم بافت استخوان مبتلا مي شود كه در اين حالت فاصله ميان دم و بازدم وي زياد مي شود و هنگامي كه حيوان واقعا مريض باشد آه و ناله مي كند اشك از چشمانش سرازير مي گردد و گاهي اوقات دندان هاي خود را به شدت به هم مي سايد ، ولي اين دندان قروچه در حالت مستي و هيجان جنسي و بعداز خوردن نمك نيز مشاهده مي گردد.
اسهال در شتر دليل بيماري نيست زيرا كه ممكن است كه در نتيجه تغيير جيره غذائي شتر اتفاق بيفتد وهمچنين ديده شده كه شتر در اثر ترس و يا زخمي شدن نيز دچار اسهال شود . معمولا ًمدفوع شتر نرم و يك طرف بر آمده و از طرف ديگر فرو رفته است و اگر شتر دچار يبوست گردد مدفوع وي دائري شكل ، سخت و خشك خواهد شد .

توليد مثل

شتر نر بر خلاف شتر ماده داراي فصل جفتگيري است و اين فصل جفتگيري متناسب با هنگام آمادگي شتر ماده جهت باروري است، و فصل جفتگيري در نيمه كره شمالي در ماه هاي آخرفصل زمستان است و دوره يا فصل مستي شتر ناميده مي شود ودر صورت وجود علوفه كافي فصل جفت گيري ازماه دسامبر آغاز شده و تا ماه مارس ادامه مي يابد . به هرحال شتر در ماه فوريه در حالت هيجان جنسي خواهد بود و علايم اين هيجان واضح و آشكار است و احتياج به شرح فراوان ندارد . چرا كه در چنين حالتي كه كام نر حيوان بزرگ شده و از دهان بيرون مي زند و اين امر بسيار واضح وآشكار خواهد بود . معمولاً بزرگترين و قويترين شتر گله اقدام به باروري شتران ماده مي نمايد ، و چنانچه دو شتر نر در حالت مستي در يك زمان وجود داشته باشند ،‌آن دو به جنگ پرداخته و شتر پيروز است كه اقدام به جفتگيري با شتران ماده نموده و شتر شكست خورده حالت مستي خود را از دست مي دهد .
در اين فصل ، معمولا ًشتر نر به حيوانات ديگر و حتي انسان حمله مي كند و به آنها صدمات فراوان وارد مي كند و در اين فصل شترها كثيف ، آزار دهنده و كم رشد مي شوند و جهت جلوگيري از چنين مسائلي اقدام به اخته نمودن شتران كاري و باركش مي نمايند. ولي اخته كردن اگر در شتران كمتر از 6 سال سن انجام شود ، خود باعث حدوث تغييرات ناخوشايندي از لحاظ رشد استخوان ها و عضلات و قدرت تحمل شترها مي گردد. از سوئي ديگر اگر اخته كردن بعد از 6 سالگي انجام شود ممكن است كه عمل اخته كردن برايش خطرناك باشد و بهترين راه براي كنترل شتران اخته نشده در فصل مستي ، اين است كه آنان را به كار سخت و طاقت فرسا به گمارند . شتر در اين دوره بايد تمامي وظايف خود را انجام دهد و نبايد او را به حال خود رها كرد .
معمولا ًخطراتي را كه شتر مي تواند به انسان وارد آورد گاز گرفتن است كه اين كار به وسيله دندان هاي نيش خود انجام مي دهد و به همين جهت بهتر است كه اين دندان ها رابا سوهان سائيده و كند ساخت تا ضرر ناشي از آنها كمتر شود .
باروري شتر ماده درسن چهار سالگي شروع مي شود و ممكن است كه تا مدت 15 سال به زاد و ولد بپردازد و معمولاً شتر ماده هر دو سال يك بار مي زايد و مدت حاملگي شتر در حدود يك سال به طول مي انجامد و شتر ماده به مدت 6-12 ماه از بچه شتر مراقبت و نگهداري مي كند .
بچه شتر در هنگام ولادتش ضعيف و ناتوان است ولي بعد از 24 ساعت از زايمان مي تواند به دنبال مادر خود راه برود و اگر قافله شترها در حالت حركت باشند و امكان توقف موجود نباشد معمولا ًبچه شتر تازه بدنيا آمده را در داخل خورجيني نهاده و بر پشت شتر ديگري مي بندند و شتر ماده به دنبال اين شتر حركت خواهد كرد .
شتر ماده روزانه (5/4ليتر ) شير مي دهد و اين ميزان شير بر حسب ميزان تغذيه شتر و وضعيت سلامتي او تغيير مي يابد . دوره شير دهي معمولا ً از 7 تا 18 هفته طول مي كشد و بچه شتر معمولا ً در سن 15 ماهگي از شير گرفته مي شود . از شير شتر كره نيزگرفته مي شود .

تغذيه

شتر حيواني است كه در تغذيه علاوه بر علوفه مي تواند از درختان ،‌درختچه ها و علوفه خشك استفاده كند و با اضافه كردن حبوبات به جيره غذايي شتر ديده شد كه اين شتران بيشتر از شتران ديگري كه فقط بر درختچه ها تغذيه مي كرده اند فعاليت كاري داشته اند . ولي به هر حال تغذيه بيش از حد با حبوبات نيز مي تواند خطر آفرين باشد زيرا كه دستگاه گوارش شتر توانائي هضم مقدار زياد حبوبا ت را ندارند به همين جهت بايد در جيره غذايي شتر ميزان كمي ازكنستانتره و حبوبات باشد . همچون ساير نشخوار كنندگان شتر نيز بايد به مقدار كافي علوفه تناول كند و همچنين بايد به شتر بعد از غذا خوردن مدتي استراحت داد تا بتواند نشخوار كند . به هر حال مدت چراي شتر بايد 6 ساعت در روز باشد . شتران خوردن گياهان و درختچه هاي كوچك را ترجيح مي دهند ولي قدرت تميز گياهان سمي را از غير سمي ندارند. كاه و ساقه محصولات كشاورزي از غذاهاي مفيد براي تغذيه شتران به شمار مي روند . شتر توانائي خوردن علوفه و گياهان غير ثابت و متحرك را ندارند يعني فقط مي تواند گياهان و علوفه متصل به زمين يا درختان را بخورد . و به همين جهت براي شتر خوردن گياهان درو شده مشكل است . به هر حال شتران قدرت تميز غذائي ندارند و ممكن است كه اقدام به خوردن لباس ،‌گليم ، افسار و لجام بنمايد .
اما از لحاظ نوشيدن آب ،‌شتر هر چه بيشتر كار كند به آب بيشتري نياز دارد و شتر مي تواند تا چند روز بدون نوشيدن آب زنده بماند . ولي بهتر است در صورت امكان در هر روز سيراب گردد و اگر شتر در مدت زيادي تشنه بود بايد در هنگام رسيدن به آب از پي در پي و به سرعت آب خوردن وي جلو گيري كرد جهت اين كار بايد در آغاز مقداري آب به او داده شود و سپس مدتي بعد باقيمانده آب را بنوشد .
شتران معمولا ً آب راكد را بر آب جاري ترجيح ميدهند وشتر بايد در هنگام ظهر كه آب گرم شده است آب بنوشد .

تعيين سن

دندان هاي شيري فك پايين مدت كوتاهي پس از تولد ظاهر مي گردند و بعد از دو ماه هر 6 دندان پيش كامل مي گردند و بعد از حوالي 12 ماه آن دندان ها سائيده مي گردند ولي هم چنان براي مدت 3 سال باقي مي مانند ولي در اين مدت بسيار سائيده مي گردند و هنگامي كه شتر به چهار سالگي رسيد فاصله ميان اين دندانها از هم زياد مي شود و فائده آن در چرا كاهش مي يابد . وقتي شتر به سن 5/4تا 5 سالگي مي رسد دندان هاي دائمي آغاز به ظهور مي كنند و در آغاز دندانهاي پيش دائمي ظاهر مي شود و هر سال دو دندان از دندان پيش ظاهر مي گردد. و هنگامي كه شتر به سن 7 سالگي رسيد تمامي دندان هاي فك پائيني او كامل خواهند بود و اضافه بر آن داراي دو نيش نيز خواهد بود كه در دو سوي فك پائيني وجود خواهند داشت . اين نيش ها وقت معيني براي ظهور ندارند ولي معمولا ً در سن 8 سالگي كامل مي گردند . اما در فك بالائي سه جفت دندان وجود دارد كه در دو سوي فك قرار گرفته اند و شبيه دندان نيش هستند و رشد و نمو آنها در سن 5-6 سالگي شروع شده و در سن 8 سالگي كامل مي گردد . در فك بالائي شتر هم چون گاو دندان هاي پيش وجود ندارد .

شتران كار و باركش

شتران كار و باركش را بايد صبح ها و غروب ها در مرتع رها كرد تا چرا كنند اين شتران را نبايد بيش از 8 ساعت به كار واداشت . هنگامي كه شتر سه ساله مي شود مي تواند بارهاي سنگين را به وزن 125 تا 255 كيلوگرم و براي مسافت 23 كيلومتر در روز حمل كند . اين توانائي شتر سالم در حالت شرايط معمولي است و هميشه بايد توجه داشته باشيم كه شتر حيوان بردباري است و هيچگونه نشانه اي دال بر خستگي ،‌ناراحتي و تشنگي و گرسنگي و درد از خود بروز نمي دهد و به همين جهت ممكن است كه در اثر يكي از آنها ناگهان بر روي زمين بيفتد و تلف شود .
سرعت شتر در شرايط مناسب 5/4 كيلومتر در ساعت است . اما شتر سواري مي تواند 125 كيلوگرم بار را بردارد و با سرعت 5/7تا 9 كيلومتر در ساعت حركت نموده و درروز مسافتي معادل 48 كيلومتر بپيمايد . در هر ساعت بايد ده دقيقه به شتر استراحت داده شود و ادرار شتر به ميزان كم و به تدريج خارج مي شود و اين كار چندين دقيقه به طول مي ا نجامد .
شتران در هنگام شب كه درجه حرارت محيط پايين مي آيد در برابر سرما حساسيت دارند به همين جهت بايد رو اندازي مخصوص براي آنها فراهم كرد . شتران تا سن 15تا 20 سالگي مي توانند بارهاي سنگين را تحمل كنند و تا سن 30سالگي يا بيشتر مي توانند بعضي از كارهاي سبك را انجام دهند . بعضي از شترها ممكن است تا 50سالگي عمر كنند .
در هنگام باركشي از شتر بايد توجه كرد كه زين مناسب باشد و ايجاد زخم بر روي پشت شتر نكند وچه بسا ديده شده كه درمان زخم هاي پهلوي شترها تا مدت ها به درازا كشيده شده است و به همين جهت بهتر است كه در زير زين پارچه هاي مناسبي قرار داد تا از فشار زين بر روي شتر كاسته شود و هر از چندي بايد اقدام به تعويض اين پارچه ها گردد . اين كار مي تواند تا حدود زيادي از ايجاد زخم و جراحات بر روي پشت شتر جلوگيري نمايد .